เรื่อง/ภาพ...นพ.จอมพล มุสิกวงศ์ ABPS

เลนส์กระจก....ไม่กระจอกนะคร้าบ

หลังจากได้อ่านบทความเรื่องเลนส์รีเฟล็กซ์ ในวารสารเล่มที่แล้ว ก็เลยอยากมาเล่าประสบการณ์ในการใช้งานเลนส์เหล่านี้ให้กับสมาชิกได้เพิ่มเติมกันอีกนะครับ ในฐานะที่เป็นผู้ใช้นิคอน ก็ขอเล่าถึงเลนส์ของค่ายนี้ก่อนก็แล้วกัน ค่ายอื่นอย่าว่ากันนะ

เริ่มต้นจาก Reflex-Nikkor 500 mm. f/8 ซึ่งมีการผลิตมาถึงสามรุ่นโดยรุ่นสุดท้ายมีความพิเศษที่สามารถถ่ายได้ใกล้ถึง 1.5 เมตร ซึ่งภายนอกจะมีแถบสีส้มคาดให้เห็นแตกต่างจากรุ่นก่อนด้วยขนาดที่กระทัดรัดมาก (เมื่อเทียบกับโคตรเลนส์ อย่าง 500 mm. f/4) ทำให้มันแทบจะกลายเป็นเลนส์สารพัดประโยชน์อย่างมาก ตั้งแต่ภาพมาโคร ภาพบุคคล ภาพวิถีชีวิต จนถึงภาพสัตว์ป่าและกีฬา เลยทีเดียว ข้อดีอีกอย่างของเลนส์ตัวนี้ก็คือมี collar ในตัว ทำให้สะดวกในการใช้ขาตั้ง ถ่ายในแนวตั้งและแนวนอนได้ง่ายมาก เลนส์ซีรีส์นี้ให้คุณภาพที่ดีมากๆทั้งตัวรุ่นสอง (ระยะใกล้สุด 4 เมตร) และรุ่นสามที่กล่าวถึงนี้ มีสมาชิกหลายท่านใช้อยู่แม้แต่บางท่านที่เป็นแฟนแคนนอนก็ยังนำไปแปลงเมาท์มาใช้เลย

ตัวที่สองที่จะกล่าวถึงเป็นเลนส์ที่มีอายุมากกว่า 30 ปี นั่นก็คือ Reflex-Nikkor 1000 mm. f/11(1974) ซึ่งกลายเป็นตำนาน และของสะสมของชาวนิคอนไปแล้ว แต่ถึงแม้จะป็นเลนส์เก่าคุณภาพที่ได้กลับดีจนน่าตกใจโดยเฉพาะเมื่อได้สภาพแสงที่ดีๆ จะเห็นได้จากภาพแข่งเรือยาว และยังนำมาใช้ถ่ายภาพดวงจันทร์ได้อีกด้วย แต่ถ้าเป็นสัตว์ เช่น นก ซึ่งอยู่ในที่ที่มีแสงน้อย ๆ ก็จะมีข้อจำกัดอยู่บ้างจากรูรับแสงที่แคบมาก

ปัจจุบันเลนส์ทั้งสองตัวที่กล่าวมาทางนิคอนก็ได้เลิกผลิตไปแล้ว แต่ตัว 500 mm. ก็ยังพอหาได้ในตลาดมือสองหรือทาง eBay โดยมีราคาประมาณสองหมื่นกว่าบาท (ถ้าตัวรุ่นธรรมดาจะประมาณหมื่นต้นๆ) ส่วน 1000 mm. นั้นคงต้องตั้งใจหามาเพื่อสะสมเป็นหลักเนื่องจากคงไม่สะดวกในการใช้งานจริงซักเท่าไรโดยเฉพาะตัวที่สภาพดี ๆ นั้นคงอยู่ในตู้สะสมซะมากกว่า (ผมก็มีอยู่ตัวนึงนะเนี่ย)

นอกจากนี้ยังขอเล่าถึงเทคนิคในการใช้เลนส์เล่านี้ในการถ่ายภาพเคลื่อนไหวอีก เนื่องจากว่าเลนส์เหล่านี้เกือบ
ทุกตัวเป็นเลนส์แมนวลโฟกัส (ยกเว้นของ Sony 500 mm F8 Reflex หรือ Minolta เก่าที่เป็น Autofocus ซึ่งน่าใช้จังเลย) ทำให้หลายๆ คนบ่นว่านำมาถ่ายภาพเคลื่อนไหวลำบาก ซึ่งเทคนิคที่ผมใช้บ่อย ๆ ก็คือการโฟกัสล่วงหน้าไว้ที่จุดหรือแนวที่คาดว่า subject จะเคลื่อนผ่าน เช่น ภาพวิ่งควายซึ่งได้รางวัลจากสายการบินเกาหลีเมื่อสองปีก่อน โดยใช้เลนส์ 300 mm. f5.6 reflex ยี่ห้อ Quanta ray ซึ่งมีราคาไม่แพงเลย

และบางครั้งเรายังเห็นการนำเลนส์เหล่านี้มาสร้างสรรค์ภาพด้วยเทคนิคอื่น ๆ อีก เช่น การถ่ายภาพซ้อนกันหลาย ๆ ครั้ง ดังเช่นศิลปินชาวฮ่องกง K.K. Wong ที่ได้มาแสดงนิทรรศการเมื่อปลายปีที่ผ่านมา ซึ่งโบเก้แบบโดนัทที่เป็นจุดเด่นของเลนส์กลุ่มนี้ ส่งผลให้เกิดความงามแบบเฉพาะตัวที่ไม่มีเลนส์อื่นทำได้

อย่างไรก็ดีสำหรับสมาชิกที่ไม่ได้มีเลนส์รีเฟล็กซ์ ก็สามารถสร้างโบเก้แบบโดนัทได้ง่ายๆเพียงแค่ใช้เหรียญบาทติดที่หน้าเลนส์ (ใช้เทปใสนะแล้วก็ติดบนฟิลเตอร์ เดี๋ยวจะเสียใจ) ซึ่งควรเป็นเทเล แล้วเลือกฉากหลังที่มีจุดแวววาว ก็ได้แล้ว (วิชามารโดย อ.ม่อน กล้องทอง)

Reflex-nikkor 500mm. F/8

Reflex-nikkor 1000mm. F/11

Reflex-Quantaray 300mm. F/5.6

Reflex-nikkor 500mm. F/8

Reflex-nikkor 1000mm. F/11