มโนสาเร่ เรื่อง / ภาพ ประสพ มัจฉาชีพ

ถ่ายภาพในอุทยาน

ในธรรมชาตินั้นมีทั้งความงดงาม ความมหัศจรรย์ และมีเรื่องราวอันน่าทึ่งเกินกว่าความสามารถของมนุษย์จะรังสรรค์ ขึ้นมาได้ การถ่ายภาพคือบทบาทสำคัญที่จะทำหน้าที่เป็นสื่อกลางให้มวลมนุษย์โลกได้มองเห็นความงามและความสำคัญ ของธรรมชาติ จะได้ช่วยกันรักษาธรรมชาติให้คงอยู่กับทุกชีวิตบนโลกตลอดไป

นักถ่ายภาพที่มีความสนใจในธรรมชาติรอบๆ ตัว อย่างแรงกล้าย่อมมีหนทางที่จะถ่ายภาพในอุทยานแห่งชาติได้มาก มายอย่างไม่มีขอบเขต แต่ถ้าจะถ่ายให้ได้ภาพแบบมีเรื่องราว แบบแฝงอารมณ์และให้ความรู้สึกต่อผู้ชมภาพเหมือนว่าได้ไป สัมผัสกับธรรมชาติอย่างแท้จริง ก็เป็นงานที่ทำได้ไม่ง่ายนัก

การถ่ายภาพในอุทยานฯ มีบางส่วนที่เหมือนกับการถ่ายภาพวิวทิวทัศน์ทั่วๆ ไป หลักการเบื้องต้นก็คือมีฉากหน้า ประกอบเข้าไปในภาพด้วเพื่อเพิ่มความรู้สึกเกี่ยวกับความลึก และความเป็นจริง ชวนเชิญผู้ชมภาพให้รู้สึกเหมือนได้ไปอยู่ที่ นั่นจริงๆ นอกจากนี้แสงแดดในยามเช้าและเย็นย่ำจะช่วยสร้างความลึกให้แก่ภาพโดยอัตโนมัติ จึงไม่ควรละโอกาสถ่ายภาพ อุทยานฯ ในช่วงเวลาดังกล่าว

 

 

สีสันอันจับตามักเกิดขึ้นในตอนเช้าตรู่และเวลาเย็นย่ำ สีสันที่เกิดขึ้นตอนเช้าตรู่มักเริ่มปรากฏตั้งแต่ก่อนตะวันขึ้น ส่วนตอนเย็นก็เกิดหลังตะวันตกดินใหม่ๆ ถ้าอยากได้ภาพดีๆ ก็ต้องตื่นแต่เช้าแล้วอดทนรอจนถึงเวลาอันสำคัญดังกล่าว และอย่าลืมมองหาฉากหน้าเก๋ๆ ไว้ประดับบนภาพด้วย

ภาพที่งดงามนั้นไม่จำเป็นต้องรอคอยจนแดดดีจึงจะได้ภาพ แต่ในขณะที่มีหมอกลงหรือมีฝนตก เวลาอย่างนั้นจะเป็น โอกาสให้ได้ภาพดีๆ ได้มากเหมือนกัน ในบรรยากาศเช่นนั้นควรวัดแสงตรงจุดเด่นที่สำคัญของภาพ เพื่อตั้งหน้ากล้องแล้ว ถ่ายภาพไปตามนั้น หากวัดแสงกว้างๆ หรือแบบเฉลี่ยหนักกลางภาพ มาตรวัดแสงอาจถูกท้องฟ้าที่ขาวฝ้าหรือหมอกที่ยังไม่ จางหายหลอกให้หลงวัดแสงผิดได้ ทำให้จุดเด่นและสิ่งที่อยู่ใกล้ๆ ได้รับแสงน้อยกว่าปกติ ภาพก็จะมืดไปถ้าไม่สามารถวัด แสงเฉพาะจุดได้ จำเป็นต้องวัดแสงทั่วๆ ไปหรือแบบเฉลี่ยหนักกลางภาพ ก็ควรชดเชยหน้ากล้องให้เพิ่มขึ้นอีก 1 ถึง 2 สต๊อป สุดแต่ความขาวของท้องฟ้าหรือสายหมอกจะมีมากน้อยเพียงใด ในสภาพเช่นนี้ไม่มีกฏเกณฑ์ที่จะยึดถือได้ตายตัวว่า ควรจะให้แสงเท่าใดจึงจะถูกต้อง วิธีที่ปลอดภัยที่สุดก็คือถ่ายคร่อมรูรับแสงเผื่อไว้อีก 2 ภาพ คือถ่ายพอดี 1 ภาพถ่าย อันเดอร์ 1 ภาพ และถ่ายโอเวอร์อีก 1 ภาพ รวมเป็น 3 ภาพ (สำหรับกล้องถ่ายภาพระบบดิจิตอล ซึ่งสามารถตรวจเช็คภาพ ได้ อาจไม่จำเป็นต้องถ่ายภาพเผื่อก็ได้)

 

 

ภาพถ่ายในอุทยานฯ มิใช่มีแต่ภาพวิวทิวทัศน์ ภาพป่าไม้ ภาพภูเขา แม่น้ำ หรือน้ำตกเท่านั้น ถ้าอยากจะถ่ายภาพคน ตอนที่ท้องฟ้าไม่มีแดดก็จะได้ภาพงามๆ เช่นกัน เพราะแสงในเวลานั้นมักนุ่มนวล เหมาะสำหรับถ่ายภาพคนมาก เนื่องจากไม่ มีเงาดำรบกวน และถ้ามีหมอกบางๆ ลอยอ้อยอิ่งอยู่ มีเลนส์มาโครติดกระเป๋ากล้องมา ก็สามารถถ่ายภาพดอกไม้ใบไม้ใยแมลง มุมซึ่งจะมีหยาดน้ำค้างจับอยู่แพรวพราว เหมือนกับประดับด้วยอัญมณีที่สวยงาม แต่การถ่ายภาพในสภาพอากาศ เช่นนี้ควร มีร่ม ผ้าคลุมหรือ ถุงพลาสติกป้องกันกล้องถ่ายภาพไว้ด้วย ควรตรวจดูผิวเลนส์เสมอๆ ถ้าพบว่ามีหยดน้ำจับอยู่ก็ต้องทำความ สะอาดเสียก่อน ต้องดูแลกล้องและเลนส์ให้ดี เพราะมีราคาแพง ตัวคนถ่ายไม่สบาย เพียงกินยาสองสามเม็ด ก็หายแล้ว

 

 

เลนส์มุมกว้างถ่ายภาพกินบริเวณกว้างขวาง ทำให้สิ่งที่อยู่ไกลดูมีขนาดเล็กลงกว่าปกติ จึงควรสอดใส่ฉากหน้าแรงๆ ลงไปทำให้ภาพมีความลึก ฉากหน้าที่ว่านี้จะเป็นจุดเด่นของภาพก็ได้ เลนส์มุมกว้างมีประโยชน์มากเมื่อเข้าไปอยู่ในหุบเหว แคบๆ และต้องการจะเก็บต้นไม้ทุกต้น ก้อนหินทุกก้อน และยอดเขาทุกยอดไว้ในภาพ ก็จำเป็นต้องใช้เลนส์มุมกว้างในการ ถ่ายภาพ

เพื่อเป็นการสนับสนุนให้ได้ความน่าตื่นตาตื่นใจมากขึ้น ภาพของภูเขาที่มีรูปร่างแปลกๆ ก็ลองใช้เลนส์เทเลโฟโต้ ถ่ายภาพดู ผลที่ได้จะตรงกันข้ามกับเลนส์มุมกว้าง คือภูเขาจะดูใหญ่โตขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับสิ่งที่อยู่ในฉากหน้า ภาพถ่าย ลักษณะนี้จะมีภูเขาเป็นจุดเด่นของภาพ จึงควรวางไว้ตรงส่วนบนของภาพโดยมีตีนเขาด้านล่างเป็นฉากหน้าหรือเป็นเส้นนำ สายตาขึ้นไปสู่ยอดเขา

การใช้ฟิลเตอร์โพลาไลซ์ครอบหน้าเลนส์ถ่ายภาพในวันที่มีแสงแดดเป็นสิ่งที่ควรทำ เพราะช่วยเพิ่มสีสันในภาพให้มี ความอิ่มตัว ทำให้ท้องฟ้ามีสีน้ำเงินเข้มมากขึ้น และยังช่วยขจัดหมอกแดดไปได้ส่วนหนึ่ง

เส้นทางท่องเที่ยวถ่ายภาพในอุทยานฯ ใช่ว่าจะขับรถเข้าไปได้ทุกแห่ง ถ้าจำเป็นก็ต้องเดินเท้าไปเป็นระยะทางไกลกิน เวลาเป็นชั่วโมง การขนเครื่องใช้และอุปกรณ์ในการถ่ายภาพควรจะหาวิธีที่ดีที่สุดเพื่อ

  1. ให้อุปกรณ์ทุกชิ้นปลอดภัย ไม่ตกหล่นเสียหาย โดยเฉพาะกล้องและเลนส์
  2. ป้องกันอุปกรณ์ทุกชิ้นให้พ้นจากภัยธรรมชาติ เช่น ฝน แสงแดด ฝุ่น และหิมะ
  3. สามารถขนไปด้วยตนเองโดยไม่ต้องพึ่งใครเพื่อความสบายใจหายห่วง

 

 

ก่อนอื่นกระเป๋าใส่กล้องและอุปกรณ์ควรเปลี่ยนไปใช้สายคล้องคอแบบแถบกว้าง เพื่อเฉลี่ยน้ำหนักกระเป๋าออกไป หรือ จะใช้เป้สำหรับใส่อุปกรณ์ถ่ายภาพแขวนหลังไป ช่วยให้มือทั้งคู่เป็นอิสระและถ่วงน้ำหนักเป้ที่แขวนบนบ่าให้สมดุลกัน

ขาตั้งกล้องมีประโยชน์มาก ควรนำติดตัวไปด้วย นอกจากจะช่วยยึดกล้องให้นิ่งในกรณีที่แสงสว่างมีน้อยและต้องใช้ ความเร็วชัตเตอร์ต่ำๆ แล้ว บางโอกาสยังใช้แทนไม้เท้ายันพื้นเวลาเดินลงจากเนินเขาได้อีกด้วย นักถ่ายภาพในปัจจุบันมักใช้ ขาตั้งกล้องกันเป็นประจำในทุกกรณีจนติดเป็นนิสัยแล้ว ในกรณีถ่ายภาพน้ำตก ขาตั้งกล้องมีความจำเป็นอย่างยิ่งยวด แล้ว อย่าลืมใช้สายลั่นชัตเตอร์ควบคู่กันไปกับขาตั้งกล้องด้วย

สำหรับท่านที่ชอบถ่ายภาพดอกไม้ป่า แมลง และสิ่งมีชีวิตเล็กๆ แปลกๆ ภายในอุทยานฯ เลนส์มาโครจะให้ผลงานที่มี คุณภาพและใช้ได้สะดวกมาก สมควรนำติดกระเป๋ากล้องไปด้วยเสมอ อันว่าฉากหลังนั้นเป็นสิ่งสำคัญมากที่จะบันดาลให้เกิด ผลดีหรือผลร้ายแก่ภาพได้ ฉากหลังที่มีสิ่งรกรุงรัง มีสีสุกใสกว่าจุดสนใจควรขจัดออกไปให้หมด หรือใช้ร่มเงาบดบังให้มืดลง จะด้วยวิธีใดก็ตาม ขอเพียงอย่าให้เข้ามาแย่งชิงความสนใจไปจากจุดเด่นก็แล้วกัน

ลมที่พัดเฉื่อยฉิวก็เป็นอุปสรรคอีกอย่างหนึ่งที่รบกวนการถ่ายภาพต้นไม้ใบหญ้าแบบใกล้ๆ หากถ่ายภาพตอนเช้าๆ จะ ไม่ค่อยมีลมพัดเท่าใดนัก แผ่นพลาสติกใสที่สามารถวางบังทางลม แต่ยังคงปล่อยให้แสงผ่านได้ควรนำมาใช้ หากไม่รู้จะทำ อย่างไรดีก็ใช้ไฟแฟลชนั่นแหละช่วยแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้ดีไม่น้อยหน้าเหมือนกัน

ในอุทยานฯ ทุกแห่งมักจะมีน้ำเข้ามาร่วมเป็นองค์ประกอบด้วยเสมอ ไม่ว่าจะเป็นห้วย หนอง คลอง บึง ทะเลสาบ หรือ น้ำตก ในตอนเช้าๆ แสงแดดอ่อนๆ ก่อนตะวันสาย ช่วงที่สายลมยังไม่เริ่มพัด บรรยากาศอันนิ่งสนิทจะแผ่กระจายไปทั่วแผ่น น้ำ น้ำในบึงจะมีสภาพเรียบใสเหมือนกระจก เพราะไม่มีคลื่นรบกวน น่าถ่ายภาพประเภททิวทัศน์มาก เนื่องจากมีเงาน้ำใสแจ๋ว ล้อเลียนกับของจริง จะได้ภาพเงาสะท้อนพื้นน้ำที่สวยงาม

ส่วนการถ่ายภาพน้ำตกนั้น เราสามารถเปลี่ยนอารมณ์ของน้ำไปได้หลายอย่าง ถ้าใช้ความเร็วชัตเตอร์สูงจับเม็ดน้ำได้ ชัดเจน ภาพที่ได้จะแสดงถึงความรู้สึกตื่นเต้นสะทกสะท้าน แต่ถ้าใช้ความเร็วชัตเตอร์ช้าๆ จะได้ภาพของน้ำที่ไหลเอื่อยเฉื่อย อย่างเงียบสงบ นักถ่ายภาพส่วนใหญ่นิยมถ่ายภาพน้ำตกด้วยวิธีหลังนี้

ในกรณีที่ไม่สามารถลดความเร็วชัตเตอร์ลงให้ต่ำมากๆ ตามต้องการเพื่อถ่ายภาพน้ำตกตามความนิยม จะเป็นด้วยแสง สว่างมีมากเกินไป หรือใช้ฟิล์มไวแสงสูง ก็ควร

  1. ถ่ายในเวลาที่มีแสงสลัวไม่มีแสงแดด หรือถ่ายตอนเช้าตรู่และเวลาเย็นค่ำ
  2. ใช้ฟิลเตอร์โพลาไลซ์สวมหน้าเลนส์ ลดแสงลงได้ 1.5 - 2 สต๊อป
  3. ใช้ฟิลเตอร์ทอนแสงหรือ เอ็นดี (Neutral Density Filter)

ฟิลเตอร์ทอนแสงจะช่วยทอนแสงที่จะผ่านเข้าสู่ฟิล์มได้บางส่วนตามขนาดความทึบที่แตกต่างกันตั้งแต่เบอร์ 1 ถึง เบอร์ 4 จะเลือกใช้เบอร์ไหนหรือใช้หลายๆ เบอร์ซ้อนกันก็ให้ดูที่ขนาดความแรงของน้ำตกและความสว่างของแสงบริเวณน้ำ ตก ซึ่งเมื่อหรี่ช่องรับแสงให้เล็กลงสุดๆ แล้ว ความเร็วชัตเตอร์ที่ใช้ไม่ควรเร็วกว่า 1 วินาที

อุทยานแห่งชาติของไทยในปัจจุบัน แต่ละแห่งมีความงดงามทางธรรมชาติมากน้อยแตกต่างกันไป น่าเสียดายที่การ พัฒนาให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวยังทำได้ไม่ทั่วถึง บางแห่งมีนักท่องเที่ยวนิยมไปกันมากจนรับไม่ไหว แต่บางแห่งเมื่อเอ่ยชื่อ แล้วไม่มีใครรู้จัก ไม่รู้ว่าอุทยานฯ ที่ว่านั้นอยู่ที่ไหน